Hekjes van Holland

Het valt niet te ontkennen: Nederland staat vol met afrasteringen. Ze zijn ervoor om weidedieren te beschermen tegen indringers van buitenaf en ze zouden ervoor moeten zorgen dat de weidedieren niet weglopen. Maar gebeurt dat ook?

Door Hans van de Pol, Coördinator WWL Wolfwerende rasters, WWL Wolvenwachter en WWL Auteur, 6 september 2026

Op een vroege ochtend in september toen ik met de fiets onderweg naar mijn werk was, werd ik op een smal polderweggetje voorbij gereden door een man op een speedbike. Even verderop, waar het polderlandschap overging in een industrieterrein, stond hij nagenoeg stil. Stapvoets peddelde hij achter een kudde schapen aan. Losgebroken! Op een klein grasveldje naast de ingang van een betoncentrale waar zwaar vrachtverkeer met verse mortel in en uit reden, hield de kudde halt en kon de man op de speedbike zijn snelheid weer omhoog schroeven en zijn koers vervolgen. Weg was hij, in een flits. Ik stopte vlak bij de kudde en pakte mijn telefoon om de regionale politie te bellen. Er was geen levensbedreigend gevaar voor de schapen, maar op het drukke industrieterrein was het er voor de dieren niet veilig. Net op het moment dat ik iemand aan de lijn kreeg, kwamen twee mannen naar de ingang van de betoncentrale gelopen. "Ze lopen hier wel vaker", zei een van de mannen. "Ze zijn van een boerderij iets verderop!"

Terwijl ik mijn nog niet begonnen telefoongesprek wegdrukte, dreven ze de kudde op zodat ze weer terug naar het smalle polderweggetje liepen.

Onlangs, op een warme zonnige zomerdag, kwam ik tijdens een wandeling in het poldergebied het Binnenveld, tussen Rhenen en Wageningen, een jonge koe tegen die in een drooggevallen sloot aan de andere koeien, die nog achter een prikkeldraad stonden, liet zien dat het gras daar smakelijker was dan in de wei. Ik ging terug naar een boerderij die ik juist voorbij gelopen was. "Iets verderop loopt een koe los", riep ik naar een bewoner die in de tuin bezig was. "Is die van u?"

“Alweer?” zei ze verbaasd en waarschuwde de boer die meteen zijn trekker ging halen. Twee kleine jongens die aan het voetballen waren, renden met hun laarzen aan de straat naar de wei waar de koe was losgebroken. Eenmaal terug bij de wei waren de jongens de koe al aan het opdrijven naar de toegangspoort. Het verbaasde me niet dat de koe eruit kon, want er waren maar twee doorhangende prikkeldraden en een stroomdraadje die de koeien in de wei moesten houden. Net op het moment dat de boer met zijn trekker aan kwam gereden, liep de koe zelf onder het prikkeldraad door terug de wei in.

"Er zal wel te weinig stroom op zitten!" Zei de boer tegen zijn jongens toen hij bij de toegangspoort van de wei de losgetrokken stroomdraad weer vast haakte. Voordat ik weer verder liep, bedankte hij me nog hartelijk voor het melden.

Losgebroken dieren: het komt regelmatig voor dat schapen, koeien of paarden de kans zien te ontsnappen uit een weiland, ondanks de aanwezigheid van een afrastering. Dat kan gevaarlijke situaties opleveren, want de ontsnapte dieren zijn vaak compleet in paniek, angstig, weten niet waar ze terecht zijn gekomen of worden opgejaagd door het verkeer, waardoor ze nog verder van hun vertrouwde weide belanden. Op zich een vreemd gebeuren, want als Nederland ergens goed in is, dan is het in het bouwen van de meest uiteenlopende hekwerken. Het land staat er vol mee, duizenden kilometers lang! Overal waar je komt, waar je maar kijkt, zie je omheiningen, rasters, hekken en poorten. Afrasteringen van prikkeldraad, lint en gaas om maisvelden, akkers, lege weilanden, in bossen en parken om heidegebieden ... Noem maar op! Meer dan de helft ervan staat er in het landschap troosteloos bij. Ingezakt, verrot of overwoekerd met een diversiteit aan planten. Nutteloos! Ondanks deze drang naar het bouwen van territoriale afscheidingen wordt er door sceptici gezegd dat we Nederland niet vol kunnen zetten met rasters om vee te beschermen tegen wolven. Dat hoeft ook niet, want alles staat al vol met de meest afschuwelijke, niet om aan te gluren omheiningen, waarvan een deel ook nog eens in zo'n slechte staat is dat het de weidedieren niet weerhoudt om het hazenpad te kiezen. Wolfwerende rasters zijn zo opgebouwd dat ze wolven buiten de wei houden, maar ook de weidedieren erin houden. Bovendien zien de standaarrasters er strakker en netter uit dan wat er zoal in het landschap ten toon wordt gesteld. De helft van wat er staat heeft geen nut meer en kan net zo goed worden afgebroken. De andere helft kan met een beetje aanpassen een wolfwerende functie krijgen. Twee vliegen in één klap: de dieren zijn goed beschermd en de oude troep is opgeruimd!